1. Bedrijfsstrategie
Missie en visie
| Missie | De bestaansreden van het bedrijf. Waarom bestaat de onderneming? Wie dient ze? Wat doet ze? Voorbeeld: "We bieden betaalbare, duurzame kleding aan voor jongeren." |
| Visie | Wat wil het bedrijf worden in de toekomst? Langetermijndoel/ambitie. Voorbeeld: "In 2030 zijn we de meest duurzame modeketen in Europa." |
SWOT-analyse
De SWOT-analyse brengt interne (Sterktes/Zwaktes) en externe (Kansen/Bedreigingen) factoren in kaart.
✓ Sterktes (intern)
Wat doet het bedrijf goed? Voordelen t.o.v. concurrenten.Bv. sterke merknaam, loyale klanten, lage kosten
✗ Zwaktes (intern)
Wat doet het bedrijf minder goed? Nadelen.Bv. beperkt budget, ouder personeel, smal productaanbod
✓ Kansen (extern)
Gunstige ontwikkelingen in de omgeving.Bv. groeiende markt, nieuwe technologie, subsidies
⚠ Bedreigingen (extern)
Ongunstige ontwikkelingen in de omgeving.Bv. nieuwe concurrenten, wetgeving, economische crisis
Stakeholders
Stakeholders zijn alle personen of groepen die belang hebben bij of invloed hebben op de onderneming.
Interne stakeholders: eigenaar(s), aandeelhouders, personeel, management
Externe stakeholders: klanten, leveranciers, overheid, banken, buurt, media, concurrenten
Externe stakeholders: klanten, leveranciers, overheid, banken, buurt, media, concurrenten
Business Model Canvas (BMC)
Het BMC vat het ondernemingsmodel samen in 9 bouwstenen:
| 1. Key Partners | Strategische partners: leveranciers, allianties |
| 2. Key Activities | Kernactiviteiten die waarde creëren |
| 3. Key Resources | Kernmiddelen: mensen, technologie, geld, merk |
| 4. Value Propositions | Waardeproposities: welk probleem los je op voor de klant? |
| 5. Customer Relationships | Hoe bouw je relatie op met klanten? |
| 6. Channels | Kanalen via welke je klanten bereikt (website, winkel, …) |
| 7. Customer Segments | Voor wie creëer je waarde? Welke klantgroepen? |
| 8. Cost Structure | Kostenstructuur: vaste en variabele kosten |
| 9. Revenue Streams | Inkomstenstromen: hoe verdien je geld? |
BCG-matrix
De BCG-matrix deelt producten/activiteiten in op basis van marktaandeel en marktgroei:
⭐ Star (ster)
Hoog marktaandeel + hoge groei. Investeer! Ze worden later cash cows.
Strategie: uitbreiden
Hoog marktaandeel + hoge groei. Investeer! Ze worden later cash cows.
Strategie: uitbreiden
❓ Question Mark (vraagteken)
Laag marktaandeel + hoge groei. Keuze: investeren of afstoten.
Strategie: selectief investeren
Laag marktaandeel + hoge groei. Keuze: investeren of afstoten.
Strategie: selectief investeren
🐄 Cash Cow (melkkoe)
Hoog marktaandeel + lage groei. Genereren cash, weinig investering nodig.
Strategie: oogsten
Hoog marktaandeel + lage groei. Genereren cash, weinig investering nodig.
Strategie: oogsten
🐕 Dog (hond)
Laag marktaandeel + lage groei. Weinig toekomst.
Strategie: afstoten
Laag marktaandeel + lage groei. Weinig toekomst.
Strategie: afstoten
2. Marketingstrategie
Marktonderzoek
| Primair onderzoek | Zelf verzamelde gegevens: enquêtes, interviews, observaties |
| Secundair onderzoek | Bestaande gegevens: rapporten, statistieken, artikels |
| Kwantitatief | Meetbare gegevens, grote steekproef (cijfers, percentages) |
| Kwalitatief | Niet-meetbare gegevens, kleine groep (meningen, motivaties) |
Marktsegmentatie en doelgroep
Marktsegmentatie = de markt opdelen in homogene groepen (segmenten) met gelijkaardige behoeften.
Criteria: geografisch, demografisch, psychografisch, gedragsmatig.
Doelgroep = het segment waarop je je marketingactiviteiten richt.
Criteria: geografisch, demografisch, psychografisch, gedragsmatig.
Doelgroep = het segment waarop je je marketingactiviteiten richt.
B2B, B2C, C2B, C2C
| B2B | Business to Business: bedrijf verkoopt aan bedrijf |
| B2C | Business to Consumer: bedrijf verkoopt aan particulier |
| C2B | Consumer to Business: particulier verkoopt aan bedrijf (influencer, freelancer) |
| C2C | Consumer to Consumer: particulier verkoopt aan particulier (eBay, Vinted) |
Buyer persona
Een buyer persona is een fictief profiel van je ideale klant op basis van demografische, psychografische en gedragsgegevens. Het helpt je marketing te personaliseren.
SEO en SEA
| SEO | Search Engine Optimization: organisch (gratis) hoger in zoekmachines komen door goede content en techniek |
| SEA | Search Engine Advertising: betaalde advertenties in zoekmachines (Google Ads) |
Customer Journey (klantreis)
1. Bewustwording
Klant leert product kennen
Klant leert product kennen
2. Overweging
Klant vergelijkt opties
Klant vergelijkt opties
3. Aankoop
Klant koopt
Klant koopt
4. Service
Na-aankoop ervaring
Na-aankoop ervaring
5. Loyaliteit
Klant komt terug / beveelt aan
Klant komt terug / beveelt aan
Touchpoints = momenten waarop de klant in contact komt met het merk (website, winkel, social media, reclamebord, klantenservice…).
KPI's (Key Performance Indicators)
Meetbare doelstellingen om prestaties op te volgen:
- Verkoop: omzet, aantal nieuwe klanten, marktaandeel
- Marketing: websitebezoeken, conversieratio, kosten per klik
- Klantenservice: klanttevredenheid (NPS), afhandelingstijd
- Productie: productiviteit, kwaliteitsfouten
Marketingmix — 4P's en 4C's
| 4P's (vanuit onderneming) | |
|---|---|
| Product | Wat bied je aan? |
| Prijs | Hoeveel kost het? |
| Plaats | Hoe/waar bereik je de klant? |
| Promotie | Hoe communiceer je? |
| 4C's (vanuit klant) | |
|---|---|
| Customer | Wat heeft de klant nodig? |
| Cost | Totale kost voor de klant |
| Convenience | Hoe gemakkelijk is aankoop? |
| Communication | Tweerichtingscommunicatie |
Consumptiegoederen
| Duurzame goederen | Gaan lang mee: auto, koelkast, meubel |
| Niet-duurzame goederen | Worden snel verbruikt: voedsel, benzine |
| Consumentengoederen | Gekocht door particulieren voor eigen gebruik |
| Industriële goederen | Gekocht door bedrijven voor productieproces |
| Convenience goederen | Dagelijkse aankopen met weinig moeite: brood, krant |
| Shopping goederen | Je vergelijkt voor aankoop: kleding, elektronica |
| Specialty goederen | Uniek, klant zoekt specifiek: luxeauto, designer merk |
| Unsought goederen | Klant denkt er niet aan te kopen: levensverzekering, begraafplaats |
Assortiment en merken
Breedte = aantal verschillende productcategorieën
Diepte = aantal varianten binnen één categorie
Diepte = aantal varianten binnen één categorie
| A-merken | Bekende nationale/internationale merken (Coca-Cola, Nike) |
| Winkelmerken standaard | Huismerk van de supermarkt (Colruyt Basic) |
| Winkelmerken budget | Goedkopere huismerklijn |
| Winkelmerken bio | Ecologische huismerklijn |
Merkbeleid
| Lijnextensie | Nieuw product onder bestaand merk in dezelfde categorie (Coca-Cola Zero) |
| Merkextensie | Bestaand merk in een andere productcategorie (Armani kleding → Armani parfum) |
| Multibrands | Meerdere merken in dezelfde categorie (P&G: Ariel, Bold, Tide) |
| Nieuw merk | Volledig nieuw merk voor een nieuwe markt |
Productlevenscyclus
| 1. Ontwikkeling | Product bestaat nog niet op de markt, hoge investeringskosten |
| 2. Introductie | Lancering: hoge kosten, lage omzet, bewustwording creëren |
| 3. Groei | Stijgende verkoop, toenemende concurrentie |
| 4. Volwassenheid | Stabiele verkoop, sterke concurrentie, prijsdruk |
| 5. Neergang | Dalende verkoop, product veroudert |
Prijsstrategieën
| Afroomprijsstrategie | Hoge prijs bij introductie, daarna verlagen (bv. smartphones) |
| Penetratieprijsstrategie | Lage prijs bij introductie om marktaandeel te winnen |
| Cost-plus pricing | Kostprijs + winstmarge = verkoopprijs |
| Consumer-based pricing | Prijs op basis van wat de klant wil betalen (perceived value) |
| Competitor-based pricing | Prijs afstemmen op de concurrentie |
| Premium pricing | Bewust hoge prijs voor exclusiviteit/kwaliteitsperceptie |
| Prijsdifferentiatie | Verschillende prijzen voor gelijksoortige klanten (bv. regio) |
| Prijsdiscriminatie | Verschillende prijzen op basis van klanttype (student, senior, kinderkorting) |
Distributie
| Lang kanaal | Producent → groothandel → kleinhandel → klant |
| Kort kanaal | Producent → kleinhandel → klant |
| Direct kanaal | Producent → klant (eigen webshop, boerenmarkt) |
| Indirect kanaal | Via tussenpersonen |
| Intensieve distributie | Zoveel mogelijk verkooppunten (suikerwaren, dranken) |
| Selectieve distributie | Beperkt aantal verkooppunten (elektronica, parfum) |
| Exclusieve distributie | Slechts één verkooppunt per regio (luxemerken) |
Promotievormen
- Traditioneel: tv/radio-reclame, affiches, folders, persbericht, sponsoring, vakbeurzen
- Online: sociale media, e-mail marketing, SEO/SEA, bannering
- Affiliate marketing: partners promoten jouw product en krijgen commissie
- Influencer marketing: contentmakers met groot bereik promoten product
Wetgeving rond verkoop
Prijsaanduiding: prijs moet duidelijk zichtbaar zijn, incl. BTW
Prijsverminderingen: referentieprijs verplicht tonen
Uitverkoop: enkel bij stopzetting activiteit; voorafgaand te melden
Solden: twee maal per jaar (januari en juli), max. 6 weken
Verkopen met verlies: verboden (behalve uitzonderingen)
Verkoop op afstand: klant heeft 14 dagen herroepingsrecht
E-commerce: duidelijke info over bedrijf, prijs, levertermijn; geen "dark patterns"
Etikettering: verplichte vermeldingen (taal, inhoud, prijs/eenheid)
Garantie: min. 2 jaar wettelijke garantie bij consumenten
Herroepingstermijnen: 14 kalenderdagen na levering (webverkoop)
Vergelijkende reclame: toegestaan als feitelijk en niet misleidend
Oneerlijke praktijken / Ongewenste communicaties: verboden (spam, misleiding)